Powstaje polski model rozwoju edukacji ekonomicznej i finansowej

Reforma „Kompas Jutra” wprowadza do szkół podstawowych moduł ekonomiczno-finansowy. W życie wchodzą przepisy dotyczące spółdzielni uczniowskich, które stworzą szkołom warunki do praktycznej nauki przedsiębiorczości. Do końca września wszystkie szkoły podstawowe w Polsce otrzymają pakiet materiałów do edukacji finansowej uczniów klas IV–VIII. To zmiany, na które środowiska zajmujące się edukacją ekonomiczną czekały od lat. Dziś działania na rzecz budowania kompetencji ekonomicznych i finansowych nabierają szerszego, systemowego charakteru. Krajowe Centrum Edukacji Ekonomicznej rozpoczyna drugi rok działalności, a instytucje publiczne, organizacje pozarządowe, sektor finansowy i media rozwijają kolejne inicjatywy na rzecz edukacji ekonomicznej Polaków.   

Moduł ekonomiczno-finansowy obejmuje m.in. planowanie wydatków, oszczędzanie oraz rozumienie mechanizmów rynkowych. Nie będzie to odrębny przedmiot – celem modułu jest łączenie wiedzy
z różnych dziedzin i odnoszenie jej do sytuacji, z którymi uczniowie spotykają się w codziennym życiu. Już na wczesnym etapie edukacji dzieci będą zdobywać umiejętności, które w przyszłości pomogą im podejmować bardziej świadome decyzje finansowe i lepiej dbać o własne bezpieczeństwo ekonomiczne.

– Bezpieczeństwo ekonomiczne Polaków jest kluczowe z wielu względów. Zacznę może od tego, że przede wszystkim, jak pokazują dane, poziom świadomości ekonomicznej Polaków należał – bo to się jednak powoli zmienia – do jednego z najniższych w całej Unii Europejskiej. Mam tu na myśli wiele wymiarów, wiele aspektów. Żeby konkretnie oprzeć się na przykładach: niewłaściwy poziom świadomości dotyczący zarządzania swoimi finansami, przekładający się na to, że my w ogóle nie mamy wyrobionego nawyku dotyczącego oszczędzania długoterminowego. Polacy przede wszystkim skupiają się na oszczędzaniu krótkoterminowym i bardzo słabo myślą o właściwym zabezpieczeniu na lata –  podkreślił dr Tadeusz Białek, Przewodniczący Rady Programowej KCEE i Prezes Związku Banków Polskich.

Spółdzielnie uczniowskie – przedsiębiorczość w praktyce

Kolejnym ważnym elementem zmian jest nowelizacja Prawa oświatowego dotycząca spółdzielni uczniowskich. Spółdzielczość uczniowska, obecna w polskich szkołach od ponad wieku, zyskuje ustawowe umocowanie i jasne zasady funkcjonowania.

– Ustawowe umocowanie spółdzielni uczniowskich to ważny krok w kierunku konsekwentnej odbudowy praktycznej edukacji ekonomicznej i przedsiębiorczości. Chcemy, aby polska szkoła pozwalała młodzieży w sposób bezpieczny i profesjonalny realizować wspólne pomysły, budując kapitał społeczny, który jest niezbędny dla rozwoju Polski. Cieszymy się, że postulat środowisk edukacyjnych spotkał się z pozytywnym przyjęciem zarówno w obu izbach parlamentu, jak i u Pana Prezydenta –  powiedział Przewodniczący Krajowego Centrum Edukacji Ekonomicznej i Prezes Fundacji Warszawski Instytut Bankowości, Waldemar Zbytek.

– To bardzo ważna zmiana. Przepisy ułatwią prowadzenie tej działalności, między innymi korzystanie z rachunków bankowych czy płatności bezgotówkowych. Spółdzielnia uczniowska to przede wszystkim praktyczna lekcja ekonomii – dodała Małgorzata Sobkowicz, Wiceprzewodnicząca KCEE, Prezes Zarządu Fundacji Młodzieżowej Przedsiębiorczości.

Jak mówić o ekonomii? Wyzwanie dla mediów i nauki

Ważną rolę w edukacji ekonomicznej odgrywają media. To za ich pośrednictwem wiedza o gospodarce i finansach może docierać do szerokiego grona odbiorców. Kluczowe jest jednak, aby była przekazywana zrozumiałym językiem, a jednocześnie bez nadmiernych uproszczeń. Równie istotną rolę ma środowisko naukowe, które dostarcza wiedzy, analiz oraz kontekstu pozwalających lepiej rozumieć złożone procesy gospodarcze.

– Naszym problemem jest to, że mówimy językiem zbyt hermetycznym. I to nie dotyczy tylko ekonomii, ale dotyczy pewnie wszystkich nauk. Bo naukowcy mają to do siebie, żeby mówić właśnie takim językiem bardzo specjalistycznym, hermetycznym. Właśnie powinniśmy w drugą stronę iść. Mówić językiem prostym, językiem zrozumiałym dla naszych odbiorców. Chodzi o to, żeby zaszczepić chęć do pozyskiwania wiedzy ekonomicznej – podkreślił prof. Piotr Wachowiak, Rektor Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie.

Paweł Kostrzewa, Zastępca Dyrektora Generalnego Polskiej Agencji Prasowej zwrócił uwagę na szczególną odpowiedzialność mediów za rzetelne informowanie o finansach oraz przeciwdziałanie dezinformacji. – Musimy być na straży, z jednej strony, żeby podawać prawdziwe wiadomości, a z drugiej, żeby pełnić taką rolę, z angielska brzmiącą media literacy, czyli praca na rzecz tego, aby młodzież rozumiała, co to znaczy świat mediów, żeby rozumiała, co to znaczy przeczytać fałszywą informację i łatwo ją zweryfikować. Tu jest przeogromna rola do zrobienia – powiedział Paweł Kostrzewa.

Drugi rok działań KCEE – siła we współpracy

Krajowe Centrum Edukacji Ekonomicznej (KCEE) rozpoczyna drugi rok działalności. Celem KCEE jest łączenie doświadczeń i inicjatyw różnych środowisk oraz tworzenie rozwiązań, które mogą trwale podnosić kompetencje ekonomiczne i finansowe kolejnych pokoleń Polaków. Każda z podejmowanych inicjatyw ma znaczenie, ale ich prawdziwa siła tkwi we współpracy. To dzięki niej pojedyncze działania mogą łączyć się w systemową zmianę, obejmującą kolejne grupy odbiorców i obszary życia społecznego.

Alina Bączar, Wiceprzewodnicząca KCEE i Prezes Zarządu Fundacji zwróciła również uwagę na powstającą Koalicję na rzecz Edukacji Ekonomicznej, nową inicjatywę KCEE.
– Zależy nam, aby do działań na rzecz edukacji ekonomicznej włączało się coraz więcej podmiotów. Nie muszą to być wyłącznie organizacje zajmujące się tą tematyką na co dzień. Zapraszamy także firmy i instytucje, które dostrzegają znaczenie edukacji ekonomicznej i chcą wspierać rozwój inicjatyw w tym obszarze – podkreśliła Alina Bączar.

Pierwszy w historii pakiet materiałów do nauki finansów trafi do każdej szkoły podstawowej

Młodzi ludzie coraz wcześniej korzystają z płatności cyfrowych i samodzielnie podejmują decyzje zakupowe. Wiedza o finansach to dziś podstawa. W odpowiedzi na tę potrzebę do końca września każda szkoła podstawowa w Polsce otrzyma pakiet materiałów do edukacji finansowej dla uczniów klas IV–VIII. Zestaw został przygotowany przez Fundację Warszawski Instytut Bankowości w ramach zadania sfinansowanego przez Ministerstwo Finansów ze środków Funduszu Edukacji Finansowej. Materiały powstały przy udziale blisko 70 ekspertów – nauczycieli, metodyków i przedstawicieli uczelni z całej Polski. Pakiet będzie również dostępny online.

Zestaw obejmuje:

• ponad 50 gotowych scenariuszy lekcji z prezentacjami – m.in. do języka polskiego, matematyki, geografii, historii, wiedzy o społeczeństwie i języka angielskiego, a także do lekcji bibliotecznych, zajęć z doradztwa zawodowego, godzin wychowawczych i spotkań z rodzicami;
• poradnik dla uczniów „Moja inteligencja finansowa”;
• przewodnik dla nauczycieli „Rozwój kompetencji finansowych uczniów”;
• poradnik dla dyrektora i rady rodziców;
• słownik pojęć finansowych;
• gry terenowe i studia przypadku;
• edukacyjną grę planszową „Galaktyczne finanse”.

Pakiet jest elementem budowania spójnego systemu edukacji ekonomicznej – łączącego praktyczną naukę przedsiębiorczości oraz dostęp do nowoczesnych i rzetelnych materiałów edukacyjnych.

Powstaje polski model rozwoju edukacji ekonomicznej i finansowej – oparty na współpracy, praktycznej wiedzy i rzetelnej informacji.