Badanie o seniorach pt. „Seniorzy w świecie cyfrowych finansów”

Seniorzy w świecie cyfrowych finansów – badanie WIB pod patronem ZBP

Polscy seniorzy coraz chętniej stawiają na karty płatnicze, smartfon do obsługi bankowości, a zakupy w sieci opłacają BLIK-iem – tak wynika z najnowszego badania przeprowadzonego pod koniec stycznia br. na zlecenie Warszawskiego Instytutu Bankowości (WIB) we współpracy ze Związkiem Banków Polskich.

Współczesny senior to cyfrowy senior

Jak wynika z badania, 60% seniorów w Polsce korzysta obecnie z bankowości za pomocą smartfona, z kolei za zakupy online połowa z nich płaci przelewem bankowym, ale także już prawie co trzeci senior stosuje przy tej okazji płatność BLIK-iem.

Rośnie przewaga karta płatniczej nad gotówką

Obecnie seniorzy częściej używają karty płatniczej (debetowej lub kredytowej) niż gotówki – aż 84% opłaca swoje codzienne zakupy kartami, z tego 52% płaci bezgotówkowo wszędzie tam, gdzie jest to możliwe, a tylko 6% badanych seniorów deklaruje, że nadal preferują korzystać gównie z gotówki. Natomiast za zakupy realizowane w internecie 27% respondentów płaci kartą, a 14% gotówką przy odbiorze.

Seniorzy chcą oszczędzać i inwestować

Mimo, że większość seniorów (ponad 70%) uważa, że oferta i obsługa klienta instytucji finansowych jest dobrze dopasowana do potrzeb osób starszych (94% respondentów posiada rachunek osobisty), to prawie co 3. osoba w wieku 60+ stwierdziła, że brakuje im atrakcyjnych propozycji oszczędzania lub inwestowania. Prawie połowa seniorów posiada konta oszczędnościowe: 47% badanych w wieku 60+ i 48% starszych osób 70+, a co trzeci respondent w ramach inwestycji wybiera lokatę. Maleje natomiast popyt na kredyty konsumpcyjne – w 2023 roku 27% seniorów było skłonnych ubiegać się o taki kredyt, a dziś już tylko 17%.

Oczekiwania co do usług bankowych

23% badanych seniorów doskwiera zbyt skomplikowany opis produktów oraz niedostateczna oferta bezpiecznych produktów finansowych. Ponadto, 32% respondentów wskazało kłopot ze zrozumiałym językiem umów.

Cyfrowy senior to (niezbyt)bezpieczny senior

82% seniorów twierdzi, że korzysta z bankowości internetowej, ale ponad połowa respondentów (55%) ocenia swój poziom wiedzy w zakresie używania internetu, w tym bankowości internetowej jako przeciętny. Starsze osoby znają podstawowe zasady bezpieczeństwa w sieci, ale tylko 36% wie więcej i na bieżąco stara się pozyskiwać informacje o nowych internetowych zagrożeniach. Pomimo, że poziom odczucia bezpieczeństwa seniorów w sieci jest dość wysoki, aż 75% respondentów czuje się bezpiecznie w przestrzeni cyfrowej, to aż co trzeci badany przyznał, że próbowano on niego wyłudzić lub wyłudzono pieniądze/dane osobowe za pomocą oszustwa internetowego.

Przestępcy nie odpuszczają

Jak wskazuje badanie WIB, współcześni przestępcy asymilują się ze światem cyfrowego seniora, co jednak nie wyklucza tradycyjnych metod oszustw skierowanych przeciwko osobom starszym – co piąty badany senior spotkał się z wyłudzeniem pieniędzy metodą „na wnuczka” lub podobną. Autorzy opracowania uważają jednak, że ofiar tego typu procederu może być znacznie więcej, a ankietowani niechętnie przyznają się do tak przykrych doświadczeń. Według Krajowego Systemu Danych Policji w skutek przestępstw telefonicznych polegających na podszyciu się oszusta pod wnuczka czy urzędnika, ofiarą padło aż 3,5 tysiąca osób w wieku 65+, a wartość strat finansowych poniesionych z tego rodzaju oszustw wyniosła ponad 141 milionów złotych (dane za 2022 r.).

Instytucje finansowe ważnym źródłem informacji

Według wskazań z badania znacznie wzrosła w odczuciu ankietowanych seniorów rola edukacyjna instytucji finansowych jako źródła informacji na temat bezpiecznego korzystania z internetu, w tym e-bankowości. W ubiegłym roku 28% seniorów przyznało, że na temat bezpieczeństwa w sieci dowiaduje się od pracowników branży finansowej, natomiast w tym roku to już 55% badanych. Ponadto, 44% respondentów zadeklarowało również, że chętnie zdobywają informacje dotyczące bezpiecznego korzystania z cyfrowych usług finansowych od pracownika podczas wizyty w oddziale banku, a 28% seniorów zdobywa taką wiedzę poprzez film instruktażowy (wideoinstrukcję) na stronie internetowej danej instytucji finansowej.

Badanie zostało przeprowadzone w dniach 19-22.01.2024r. na zlecenie Warszawskiego Instytutu Bankowości i Związku Banków Polskich przez Instytut Badań Pollster na próbie 1018 osób o średniej wieku 60 lat.

Pełny raport z badania „Seniorzy w świecie cyfrowych finansów” będzie dostępny w połowie lutego br.

Badanie zrealizowano w ramach Programu „Bankowcy dla Edukacji” i projektu „Aktywny Senior”.