„Poziom wiedzy ekonomicznej Polaków 2026”: wiemy więcej, ale wciąż za mało rozumiemy

Wydarzenia ostatnich lat sprawiły, że ekonomia zaczęła bardziej interesować Polaków. Jednak o ile wiedza na temat oszczędzania nie stanowi już głównego wyzwania, o tyle niedostateczna znajomość makroekonomii i bardziej zaawansowanych form inwestowania stanowi poważną barierę. Niestety, aż 52% nie podejmuje działań, by pogłębiać swoją wiedzę ekonomiczną. Jednocześnie, coraz więcej osób deklaruje poczucie finansowego bezpieczeństwa – już 41% ankietowanych. Najnowsze badanie „Poziom wiedzy ekonomicznej Polaków 2026” Warszawskiego Instytutu Bankowości i Fundacji GPW rzuca światło na to co i ile wiemy o finansach zarówno własnych, jak i całego państwa.

Jak wynika z danych, 41% badanych deklaruje poczucie bezpieczeństwa finansowego. To o 19 p.p. więcej niż rok temu. Najczęściej Polacy wiążą je ze stabilizacją zawodową (49%) oraz posiadaniem poduszki finansowej (41%). Z kolei, zadowalający poziom dochodów wskazuje co trzeci respondent. Zdecydowanie rzadziej zwracano uwagę na czynniki zewnętrzne, takie jak poziom cen (20%), stabilność krajowej gospodarki (18%) czy sytuacja społeczna, polityczna i prawna w kraju (17%). Stanowi to wyraźną zmianę w porównaniu z ubiegłym rokiem, wtedy stabilność sytuacji w kraju była ważna dla 38% ankietowanych.

Budżet domowy pod kontrolą, inwestycje nadal wyzwaniem
W ramach badania respondenci zmierzyli się z testem wiedzy ekonomicznej, którego wyniki dla każdego obszaru finansów przedstawiono w skali od 0 do 4 punktów. Uzyskane rezultaty pokazują, że badani najlepiej (średnio powyżej połowy prawidłowych odpowiedzi) radzą sobie z zagadnieniami w obszarze podatków i finansów publicznych oraz systemu emerytalnego, a także w zakresie lokat i kont oszczędnościowych. Świadczy to o poprawiającej się znajomości m.in. bezpiecznych form ochrony kapitału.

Znacznie słabsze wyniki uzyskano natomiast w bardziej złożonych obszarach związanych z inwestowaniem. Poziom wiedzy dotyczącej ETF-ów , obligacji  oraz akcji i funduszy inwestycyjnych  pozostaje znacząco niższy, co może wskazywać na kierunki intensyfikacji działań edukacyjnych  w zakresie bardziej zaawansowanych instrumentów finansowych.

Wiedza czy przypadek? Co trzeci badany ufa własnej intuicji
Polacy najczęściej deklarują, że wiedzę ekonomiczną czerpią od ekspertów finansowych (47% badanych). Na kolejnych miejscach, z bardzo zbliżonymi wynikami, znajdują się rodzina i znajomi (38%) oraz własne doświadczenia i intuicja (37%). Wskazuje to, że obok autorytetu profesjonalistów istotną rolę odgrywają również nieformalne sieci społeczne oraz indywidualne praktyki i obserwacje.

Autorzy badania zwracają uwagę, że ponad połowa Polaków (52%) nie podejmuje aktywnych kroków, by zwiększać swoją wiedzę o finansach, korzystając głównie z przypadkowych źródeł informacji. Najmniejszą aktywność wykazują w obszarach związanych z kredytami i długami, inwestycjami, finansami publicznymi oraz przedsiębiorczością.

Kryptowaluty – czas na edukację
Największe braki wiedzy finansowej dotyczą kryptowalut – sygnalizuje je 32% badanych, a dokładne rozumienie ich działania deklaruje tylko 27%. Kryptowaluty postrzegane są jako obszar złożony, ryzykowny i wymagający dalszej edukacji, co przekłada się na ich ograniczone wykorzystanie w praktyce. Inwestuje w nie niewielki odsetek społeczeństwa, głównie mężczyźni w wieku 25–34 lat. Zainteresowanie bardziej złożonymi instrumentami finansowymi, takimi jak akcje, fundusze inwestycyjne, ETF-y, certyfikaty, opcje czy właśnie kryptowaluty, pozostaje niskie (od 2 do 8%), a wyższy poziom znajomości tych narzędzi deklarują głównie mężczyźni oraz młodsze osoby w wieku 18–24 lata. Dane pokazują, że w społeczeństwie wciąż preferowane są bezpieczne i tradycyjne formy oszczędzania ponad bardziej złożone inwestycje.

Kompetencje finansowe w oczach Polaków
Badani postrzegają kompetencje finansowe jako równie istotne jak inne kluczowe umiejętności, choć największą wagę przywiązują do logicznego myślenia (31%), samorozwoju (28%) oraz efektywnej komunikacji i współpracy (26%). Kompetencje najczęściej postrzegane jako mniej istotne niż finansowe to znajomość różnych kultur (27%) i języków obcych (19%). Poprawa wiedzy ekonomicznej kojarzy się przede wszystkim ze zwiększeniem bezpieczeństwa finansowego, lepszymi warunkami życia oraz skuteczniejszym oszczędzaniem i inwestowaniem – tak uważa ponad 20% badanych. Ważne są też praktyczne korzyści w zarządzaniu budżetem domowym i ochronie przed oszustwami (18%), podczas gdy wpływ na aspekty psychiczne, zdrowotne czy społeczne jest rzadziej wskazywany.

Badanie zostało zrealizowane w lutym 2026 r. na ogólnopolskim panelu badawczym Ariadna , na próbie badawczej (1099 osób) metodą CAWI (wspomaganych komputerowo wywiadów internetowych). Wyniki IX edycji corocznego badania realizowanego na zlecenie Warszawskiego Instytutu Bankowości i Fundacji GPW – „Poziom wiedzy ekonomicznej Polaków” zostały zaprezentowane na konferencji prasowej 7 kwietnia. Partnerem badania został KDPW

Pełny raport z badania “Poziom wiedzy ekonomicznej Polaków 2026” jest dostępny na stronach internetowych Fundacji Warszawski Instytut Bankowości oraz Fundacji GPW.

KONTAKT DLA MEDIÓW

Warszawski Instytut Bankowości
Sylwia Perzyna
tel. 574 877 637
sperzyna@wib.org.pl